Kompetencja nie zawsze wygląda tak, jak się spodziewamy
„Współpraca”. „Samodzielność”. „Kreatywność”. „Krytyczne myślenie”.
Łatwo wpisać je do planu zajęć. Znacznie trudniej odpowiedzieć:
Po czym właściwie zauważę, że dziecko z tej kompetencji korzysta?
Właśnie po to powstała Mapa Kompetencji Dziecka.
To nie zbiór akademickich definicji. To praktyczne narzędzie dla nauczyciela, które pomaga przełożyć ważne kompetencje na konkretne zachowania możliwe do zobaczenia i usłyszenia w codziennej pracy z dziećmi.
3 mapy. 15 kompetencji. 45 konkretnych zachowań.
W zestawie znajdziesz trzy osobne plansze.
Kompetencje poznawcze pomagają przyglądać się temu, jak dziecko myśli, odkrywa, sprawdza i szuka rozwiązań. Znajdziesz tu m.in. krytyczne myślenie, kreatywność, myślenie refleksyjne, rozwiązywanie problemów i ciekawość poznawczą.
Kompetencje społeczne kierują uwagę na to, jak dziecko komunikuje się, współpracuje i uwzględnia innych. Mapa obejmuje komunikację, współpracę, rozwiązywanie konfliktów, empatię i informację zwrotną.
Kompetencje osobiste pomagają obserwować, jak dziecko kieruje swoim działaniem, reaguje na trudność i podejmuje kolejne próby. Znajdziesz tu samoregulację, elastyczność, wytrwałość i sprawczość, samodzielność oraz pewność siebie i odwagę do prób.
Zamiast „czy dziecko to potrafi?” – „co mogę zauważyć?”
Przy każdej kompetencji znajdziesz krótkie wyjaśnienie i 3 przykłady zachowań „W SALI”.
Na przykład zamiast ogólnego „dziecko rozwija umiejętność rozwiązywania problemów” możesz zwrócić uwagę, czy:
próbuje kolejnego sposobu, sprawdza swój pomysł i obserwuje rezultat albo zmienia plan, gdy wcześniejszy nie działa.
Dzięki temu kompetencja przestaje być hasłem. Zaczynasz widzieć ją w działaniu dziecka.
To mapa obserwacji, nie arkusz oceniania
Nie chodzi o zaznaczanie „potrafi / nie potrafi”.
Jedno dziecko może pokazać daną kompetencję inaczej niż drugie. Nie wszystkie zachowania muszą pojawić się podczas jednej aktywności, a brak zachowania w konkretnej sytuacji nie oznacza braku kompetencji.
Najpierw warto zadać sobie pytanie:
Czy dziecko w ogóle dostało okazję, żeby z tej kompetencji skorzystać?
To właśnie dlatego na każdej mapie znajdziesz prostą instrukcję: wybierz jedną kompetencję i podczas aktywności szukaj konkretnych sytuacji, w których dziecko ma okazję z niej korzystać.
Jak możesz korzystać z map?
Możesz mieć je pod ręką podczas planowania zajęć, wybrać jedną kompetencję, której chcesz się danego dnia szczególnie przyjrzeć, albo wrócić do mapy po zajęciach i zastanowić się, jakie zachowania rzeczywiście pojawiły się podczas działania dzieci.
Mapa może też współpracować z pozostałymi narzędziami 4D: pomaga zdecydować, na co patrzeć, gdy zostawiasz dzieciom więcej przestrzeni na samodzielne działanie, decyzje, rozmowę i refleksję.
Co otrzymujesz?
- 3 plansze A4 w PDF: kompetencje poznawcze, społeczne i osobiste,
- 15 kompetencji i umiejętności ważnych w codziennym funkcjonowaniu dzieci,
- 45 przykładów obserwowalnych zachowań „W sali”,
- krótką instrukcję korzystania z map,
- ważne wskazówki chroniące przed traktowaniem mapy jak checklisty do oceniania,
- plik przygotowany do wygodnego druku A4, także z możliwością powiększenia do A3.
Nie musisz obserwować wszystkiego naraz. Wybierz jedną kompetencję i zobacz, co naprawdę wydarza się podczas działania dzieci.
